Waarom Natuursprong?
Natuursprong gaat over vakgrenzen heen en dat is uniek. Het combineert; bewegen, sport, spel, gezondheid, natuur- en milieueducatie, verkennen van de lokale omgeving, kennismaken met natuur en samen BUITENspelen.
Vanuit deze werkvelden komen noodkreten:
- Kinderen hebben steeds minder mogelijkheden om buiten te spelen
- Steeds meer kinderen lijden aan overgewicht
- Kinderen hebben steeds minder contact en binding met de natuur en hun lokale omgeving
"Buitenspelen is een recht"
Hoogleraar opvoedkunde Jo Hermanns vindt de behoefte van kinderen om te spelen eigenlijk al voldoende reden om het serieus te nemen: ‘Spelen is op de eerste plaats leuk; iets wat kinderen graag doen. Het is een manier om met zichzelf, andere kinderen en objecten om te gaan, om zich te uiten en om de wereld uit te proberen. Die speelse manier bevordert het levensgeluk van kinderen.
De samenleving moet kinderen ruimte geven om te spelen in een veilige context en daarvoor de randvoorwaarden scheppen, bijvoorbeeld in de vorm van materiaal om hutten te bouwen. Het is gewoon een recht van het kind. Het plezier dat kinderen eraan beleven, het zelfvertrouwen dat ze eraan ontlenen omdat ze ervaren dat ze iets kunnen en het leren meedoen, zijn meer dan voldoende. (Tijd voor spelen, Jantje Beton gaat door, 2008).
Invloed op gezondheid, gedrag en ontwikkeling
Uit de monitor van het Natuur- en Milieu Planbureau blijkt dat een kwart van de bewoners van de 31 grootste gemeenten van Nederland heeft aangegeven dat er in hun buurt geen groen aanwezig is om in te spelen. Tevens blijkt uit onderzoek dat er een relatie bestaat tussen natuur en gezondheid. Kinderen worden in een natuurlijke omgeving meer uitgedaagd tot exploratief en creatief gedrag ten opzichte van een niet-natuurlijke omgeving. Pedagogen kennen aan deze vormen van speelgedrag een speciale waarde toe omdat dit speelgedrag een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van vaardigheden zoals abstract denkvermogen en zelfvertrouwen. (Spelen in het groen, A. van den Berg, 2007)
Wanneer er gekeken wordt naar de invloed van natuur op de gezondheid van kinderen blijkt er met name meerwaarde te zijn voor motorische ontwikkeling, speelgedrag en preventie van overgewicht bij kinderen (Alterra, Kom je buiten spelen, 2007) Hierin is ondermeer de volgende praktijkgerichte interventie genoemd: het ontwikkelen van speel- en beweegprogramma’s voor buitenschoolse opvang en kinderen in achterstandswijken in groene omgeving waar kinderen (onder toezicht van volwassenen) in de natuur actief kunnen zijn. Deze aanbeveling komt grotendeels overeen met de doelstelling van Natuursprong. Spelen en bewegen in de natuur is het uitgangspunt. Natuursprong richt zich op het bereiken van alle kinderen in (middel)-grote steden, ook die kinderen die om sociaaleconomische redenen niet of nauwelijks buiten komen en een bewegingsachterstand hebben.
Resultaten en ervaringen
Van 2008 tot 2010 heeft de pilot Natuursprong gedraaid in de steden: Breda, Zoetermeer, Ede, Utrecht en Dordrecht en Nijmegen. De kinderen, begeleiders en lokale organisaties zijn erg enthousiast over Natuursprong en de eerste resultaten zijn veelbelovend. Zo'n 65% van de kinderen die meegedaan hebben, waren nog nooit in de bossen geweest. Meer resultaten zijn te lezen in de evaluatie pilot 2008-2010.
Kwaliteitsbeoordelingen
Medio 2009 heeft een kwaliteitsbeoordeling van Natuursprong plaatsgevonden door het RIVM-Centrum Gezond Leven (CGL). Natuursprong is door de praktijkbeoordelaars als 'goed beschreven' beoordeeld en is opgenomen in de I-database, te vinden onder www.loketgezondleven.nl. Natuursprong wordt ook beoordeeld zodat de gezondheidsinterventie op termijn ook opgenomen kan worden in de databank voor NASB en in de methodiekenbank van het kenniscentrum van het Nederlands jeugdinstituut. De resultaten van de beoordeling zijn medio 2011 bekend.